خبرگزاری مهر؛ گروه استانها: مراکز دیالیز به عنوان یکی از حساسترین بخشهای نظام سلامت، به دلیل ارتباط مستقیم با زندگی بیماران کلیوی، نیازمند تأمین پایدار منابع مالی، تجهیزات استاندارد و مواد مصرفی هستند با این حال، طی سالهای اخیر مشکلاتی همچون تأخیر در پرداخت مطالبات بیمهای، افزایش هزینههای نگهداری تجهیزات، فرسودگی بخشی از دستگاهها و چالشهای تأمین اقلام مصرفی، این مراکز را با فشارهای جدی مواجه کرده است.
در همین راستا، محمد رسول شیخیزاده، نماینده مردم دهگلان و قروه و دبیر اول کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، در گفتگو با خبرنگار مهر به تشریح آخرین وضعیت مراکز دیالیز، برنامههای مجلس برای رفع مشکلات مالی و تجهیزاتی و همچنین موضوع انحصار در بازار تجهیزات پزشکی پرداخت.
وی با بیان اینکه مشکلات حوزه دیالیز ریشه در ناترازیهای ساختاری نظام تأمین مالی سلامت دارد، گفت: استمرار خدماترسانی به بیماران کلیوی نیازمند همکاری جدی دولت، بیمهها، مجلس و بخش خصوصی است.
مطالبات چند هزار میلیاردی چالش اصلی مراکز دیالیز
یکی از مهمترین موضوعات مطرحشده در این گفتوگو، وضعیت مطالبات معوق مراکز دیالیز از سازمانهای بیمهگر بود؛ موضوعی که به گفته فعالان این حوزه، فشار مالی قابل توجهی بر مراکز وارد کرده است.
شیخیزاده در پاسخ به این سوال مبنی بر اقدامات مجلس برای پرداخت بیش از سه هزار میلیارد تومان مطالبات معوق مراکز دیالیز از بیمهها و تاخیر طولانی در پرداختها، اظهار کرد: سازمان بیمه سلامت ایران مبلغ هزار و ۴۴۶ میلیارد تومان (بیش از ۱.۴ همت) از مطالبات مراکز دیالیز را در سال ۱۴۰۴ پرداخت کرده است و همچنین سازمان تأمین اجتماعی نیز در اردیبهشت ۱۴۰۵ مبلغ ۶.۵ همت از مطالبات بخش درمان را پرداخت کرده که شامل مراکز دیالیز نیز میشود.
وی تصریح کرد: با این حال، بدهیهای انباشته همچنان بالاست و ناترازی بودجه نیز روند پرداختها را کند کرده، بهطوریکه تنها ۵۰ درصد اعتبارات ضروری سازمان بیمه سلامت در قانون بودجه پیشبینی میشود، با این وجود مجلس و کمیسیون بهداشت و درمان با پیگیریهای مستمر پیگیر پرداخت بقیه مطالبات سنواتی از محل اعتبارات پیشبینیشده در قانون بودجه سال ۱۴۰۵ قابل تامین خواهند بود.
وی افزود: مراکز دیالیز علاوه بر هزینههای جاری، با هزینههای سنگین تأمین مواد مصرفی، تعمیر و نگهداری دستگاهها و پرداخت حقوق کارکنان مواجه هستند و تأخیر در پرداخت مطالبات میتواند فعالیت آنها را با دشواری مواجه کند.
نوسازی تجهیزات دیالیز نیازمند حمایت جدی
فرسودگی تجهیزات و دشواری تأمین دستگاههای جدید یکی دیگر از محورهای مهم این گفتوگو بود بسیاری از مراکز دیالیز معتقدند افزایش هزینه تجهیزات پزشکی و محدودیتهای ارزی، روند نوسازی دستگاهها را با مشکل مواجه کرده است.
شیخیزاده درباره اینکه آیا مجلس برای رفع موانع واردات و نوسازی تجهیزات دیالیز برنامهای دارد، اظهار کرد: کمیسیون بهداشت و درمان مجلس این موضوع را به صورت جدی بررسی کرده و نگاه مجلس این است که باید همزمان دو مسیر دنبال شود؛ هم تأمین تجهیزات مورد نیاز کشور و هم تقویت تولید داخلی برای کاهش وابستگی به واردات.
وی افزود: در حوزه تجهیزات حیاتی سلامت باید از یک سو نیاز مراکز درمانی تأمین شود و از سوی دیگر ظرفیت تولید داخلی افزایش یابد تا کشور در شرایط مختلف با مشکل مواجه نشود.
نماینده مردم دهگلان و قروه تصریح کرد: حمایت از تولید داخلی، از جمله تولید صافی دیالیز، میتواند وابستگی کشور به واردات را کاهش دهد، اما این حمایت باید همراه با نظارت باشد تا به ایجاد انحصار جدید در بازار منجر نشود.
مسئولیت تأمین تجهیزات بر عهده یک دستگاه نیست
شیخی زاده در خصوص تأمین تجهیزات پزشکی و اینکه کدام دستگاه مسئول اصلی رفع این مشکلات است، با بیان اینکه تأمین تجهیزات دیالیز یک موضوع بیندستگاهی است، گفت: وزارت بهداشت، سازمان برنامه و بودجه، بانک مرکزی، وزارت صنعت، معدن و تجارت و گمرک هر کدام در این فرآیند نقش دارند.
وی افزود: مجلس خود را ناظر و قانونگذار میداند و وظیفه دارد با تصویب قوانین و پیگیریهای نظارتی، مسیر را برای اقدامات اجرایی هموار کند.
این نماینده مجلس ادامه داد: مجلس خود اقدام به ارائه راهکارهایی کرده که عمدتاً بر حمایت از تولید داخل متمرکز است، مانند حمایت از طرح تولید سالانه میلیونها صافی دیالیز برای قطع وابستگی به واردات و تصویب بودجه برای احداث ۸۰ مرکز جدید دیالیز. با این حال، ماهیت ساختاری و بیندستگاهی این مسائل باعث شده تا حل کامل آن نیازمند زمان و عزمی فراتر از یک دستگاه باشد.
انحصار در بازار تجهیزات؛ دغدغه جدی مجلس
وی به موضوع انحصار برخی شرکتها در تأمین تجهیزات و ملزومات مصرفی دیالیز پرداخت؛ موضوعی که برخی فعالان این حوزه آن را عامل افزایش هزینهها و محدود شدن رقابت میدانند.
شیخیزاده درباره وضعیت بازار تجهیزات دیالیز گفت: مجلس گزارشهای مختلفی درباره این موضوع دریافت کرده و انحصار در این حوزه را یک مشکل جدی میداند.
وی افزود: راهکار مجلس برای مقابله با انحصار، افزایش تعداد تولیدکنندگان داخلی، ایجاد رقابت واقعی و شفاف شدن فرآیند قیمتگذاری و توزیع است.
دبیر اول کمیسیون بهداشت و درمان مجلس تأکید کرد: حمایت از تولید داخلی نباید به ابزاری برای سوءاستفاده برخی مجموعهها تبدیل شود و باید میان حمایت و ایجاد رقابت تعادل برقرار شود.
حمایت پایدار از بیماران کلیوی نیازمند اصلاح ساختار است
شیخی زاده به موضوع حمایت قانونی از بیماران کلیوی و بیماران دیالیزی و حمایتهای موجود پرداخت و گفت: در حال حاضر بخشی از حمایتها از طریق بودجههای سالانه، صندوق بیماریهای خاص و اقدامات نظارتی انجام میشود، اما نبود یک قانون جامع و دائمی برای بیماران کلیوی همچنان احساس میشود.
وی ادامه داد: حمایت از این بیماران نباید وابسته به تصمیمات مقطعی باشد و باید سازوکاری پایدار برای آن ایجاد شود.
تعرفه خدمات دیالیز با هزینه واقعی فاصله دارد
وی در پاسخ به سوالی در خصوص تعرفه خدمات دیالیز، با اشاره به افزایش هزینههای مراکز درمانی اظهار کرد: طی سالهای اخیر اصلاحاتی در تعرفهها انجام شده، اما همچنان فاصله میان هزینه واقعی ارائه خدمات و تعرفههای مصوب وجود دارد.
وی افزود: با وجود بازتنظیم پلکانی تعرفههای دیالیز در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ (افزایش ۳۶ درصدی ارزش واحد حرفهای و رشد ۶۷ درصدی تعرفه خدمات پس از فروش تجهیزات) و تأکید شورای عالی بیمه بر اصلاح اجزای فنی، همچنان ناترازی ساختاری میان هزینههای واقعی مراکز و تعرفههای مصوب مشهود است، تمایزگذاری میان جزء فنی (مربوط به استهلاک، نگهداری و تجهیزات) و جزء حرفهای (نیروی انسانی)، اگرچه مسیر تخصیص بهینه منابع را هموار ساخته، اما موفقیت سیاستهای تقنینی و نظارتی مجلس و وزارت بهداشت، در گرو عبور از افزایشهای مقطعی و حرکت به سمت شاخصسازی پویا مبتنی بر نرخ تورم بخش سلامت و هزینههای پیشبینینشده تعمیرات اساسی است.
نماینده مردم قروه و دهگلان هشدار داد: در غیر این صورت، تداوم فشار اقتصادی بر مراکز خصوصی و دولتی، نهتنها پایداری مالی خدمات را با مخاطره مواجه میکند، بلکه در میانمدت کیفیت ارائه خدمات و دسترسی عادلانه بیماران به دیالیز را نیز تحتالشعاع قرار خواهد داد و بهبیان دقیقتر، اصلاحات فعلی اگرچه گامی مؤثر در راستای تعدیل هزینههاست، اما تا رسیدن به نقطه سر به سر اقتصادی مراکز فاصله دارد و نیازمند بازنگری دورهای و هوشمندانه بر اساس دادههای میدانی هزینههای جاری است.
مشکلات مراکز دیالیز در کمیسیون بهداشت بررسی شده است
شیخیزاده درباره وضعیت مراکزی که با مشکلات مالی و تجهیزاتی مواجه هستند، گفت: گزارشهایی از شرایط مراکز دیالیز به کمیسیون بهداشت ارائه شده و اعضای کمیسیون نیز با بازدیدهای میدانی در جریان مشکلات موجود قرار گرفتهاند.
وی افزود: مسائل مربوط به بیماران دیالیزی، تجهیزات مراکز و مشکلات تأمین خدمات، از موضوعاتی است که در جلسات کمیسیون مورد بررسی قرار دارد.
وی درباره مهمترین اقدام فوری برای حل مشکلات حوزه دیالیز اظهار کرد: تسویه مطالبات مراکز، تأمین تجهیزات مورد نیاز، نوسازی دستگاههای فرسوده و حمایت از تولید داخلی باکیفیت باید در اولویت قرار گیرد.
وی تأکید کرد: مشکلات این حوزه نتیجه سالها ناترازی در نظام تأمین مالی سلامت است، اما به عنوان نمایندگان مردم اجازه تعطیلی حتی یک مرکز دیالیز را نخواهیم داد.
دبیر اول کمیسیون بهداشت و درمان مجلس خاطرنشان کرد: حل ریشهای مشکلات دیالیز نیازمند همکاری دولت، بیمهها و بخش خصوصی است و مجلس نیز پیگیریهای خود را برای اصلاح ساختارهای موجود ادامه خواهد داد.
